Delta parçacığının bilinmeyen özelliğini buldu

   2026 Tarihli Haber
  Ekleyen : Yazar
  Yorum Yok

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezindeki (CERN) Büyük İyon Çarpıştırıcısı Deneyi (ALICE) Grubu Üyesi Doç. Dr. Ayben Karasu Uysal, literatürdeki değerinden daha düşük kütleye sahip delta parçacığı keşfetti.

KTO Karatay Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Malzeme Bilimi ve Nanoteknoloji Bölümü Başkanı Doç. Dr. Ayben Karasu Uysal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Büyük İyon Çarpıştırıcısı’nda (LHC) protonların ve kurşun çekirdeklerinin ışık hızına çok yakın hızla çarpıştırıldığını söyledi.

LHC üzerindeki dedektör sistemlerinde çarpışma sonucu oluşan parçacıkların izlenip kaydedildiğini aktaran Uysal, bu çalışmalarda evrenin başlangıcındaki ortamı araştırdıklarını vurguladı.

Uysal, yaşanılan ortamda proton ve nötronların görüldüğünü belirterek, “Evrenin başlangıcına gittiğinizde hiç bilmediğiniz parçacıklar var. Hiç görmediğimiz ama standart modelin tahmin ettiği parçacıklar var. Eğer onları dedektörlerde görebilirsek o maddenin halini bulmuşuz demektir” dedi.

“Her yeni bilimsel çalışma bizi bir bilinmeyene götürdü”

Artı ve eksi yüklerin yan yana getirildiğinde birbirlerini yok ettiğini anlatan Uysal, şöyle devam etti:

“Çalışma da bu konunun ölçümleriyle alakalıydı. ‘Madde ve anti madde arasında fark var mıdır, asimetri var mıdır?’  bunu araştırıyorduk. Bizim çalışmamızla fizikte yeni soru alanları ortaya çıktı. Evrenin başlangıcında madde ve anti maddenin aynı miktarda ölçüldüğünü anladık. Her yeni bilimsel çalışma bizi bir bilinmeyene götürdü. Cevabı bulunan bir sürü şey de var. Yeni bir şey keşfediyoruz, o bizi yeni bir bilinmeyene yönlendiriyor. ALICE deneyinde bizi çok şaşırtan anti alfa çekirdeğini gördük.”

Uysal, anti alfa çekirdeğinin iki proton ve iki nötrondan oluştuğunu ifade ederek, “İçinde 4 parçacığı barındıran ağır bir çekirdek. ALICE grubu olarak tespit edildi. Benim özel olarak incelediğim parçacık ise delta parçacığıydı. Ömrü en kısa parçacıklardan bir tanesi, yaşam süresi 10 üzeri eksi 24 saniyedir. Bu bize şöyle bir öz güveni verdi, bizim kameramız böyle bir zamanı kaydedebiliyor. Bu parçacığı direkt ekranda göremiyoruz. Bunun için bilimsel teknikler geliştiriyoruz. Bilimsel teknikler sonucu bulgular bu parçacığa ait” diye konuştu.

Diğer Haberler
Ar-Ge merkezi sayısı 232'ye ulaştı

Ar-Ge merkezi sayısı 232'ye ulaştı

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fikri Işık, 2008 yılından bu yana faaliyette o...
Yolcu, tuvalet sanıp acil çıkış kapısını açtı

Yolcu, tuvalet sanıp acil çıkış kapısını açtı

Pakistan International Airlines'ın (PIA) Manchester'dan Islamabad'a seyahat edec...
Türksat 4-A ve 4-B uyduları 30 yıl hizmet verebilecek

Türksat 4-A ve 4-B uyduları 30 yıl hizmet verebilecek

TÜRKSAT ile Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) stratejik ortaklığı...
iPhone 7 - Galaxy S7 karşılaştırma (Video)

iPhone 7 - Galaxy S7 karşılaştırma (Video)

iPhone 7 - Galaxy S7 karşılaştırma videomuzda, iki ezeli rakibin son amiral gemi...
Vakaların Arttığı Bugünlerde Netflix CEO'sundan Şaşırtan Sözler

Vakaların Arttığı Bugünlerde Netflix CEO'sundan Şaşırtan Sözler

Netflix'in kurucusu ve CEO'su Reed Hastings, şirket çalışanlarının uzaktan çalış...
Dünyanın en güçlü lazer ışını geliştirildi

Dünyanın en güçlü lazer ışını geliştirildi

Çinli bilim adamlarının, 5,13 milyar megawatt (5,13 katrilyon watt) gücünde laze...
Dinlemeler anti casus sistemiyle engellenecek

Dinlemeler "anti casus" sistemiyle engellenecek

Yüzüncü Yıl Üniversitesinde (YYÜ) nanoteknolojiyle geliştirilen "anti casus" sis...
Kimlik Kartına E-imza Yüklenmesi Başlıyor

Kimlik Kartına E-imza Yüklenmesi Başlıyor

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, kimlik kartına e-İmza'nın yüklenmesine 50 ilde 1...
Yapay Zeka Tartışması Mahkemeye Taşındı

Yapay Zeka Tartışması Mahkemeye Taşındı

Elon Musk İle OpenAI Arasında Kritik Dava ABD’li iş insanı Elon Musk’ın OpenAI ...
Bingöl'e düşen gök taşının türü belirlendi

Bingöl'e düşen gök taşının türü belirlendi

Bingöl Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölüm Başkanı Prof. Dr. İskende...
Apple CarPlay BMW Araçlarında

Apple CarPlay BMW Araçlarında

Araç kullanırken mobil cihazımızı kolay bir şekilde kontrol etmemizi sağlayan Ap...
Gençler günde 4 saatlerini akıllı telefonlara harcıyor

"Gençler günde 4 saatlerini akıllı telefonlara harcıyor"

Startups.watch kurucusu Serkan Ünsal, "Her gün 16 milyon kişi en az bir kere mob...
OnePlus 3 Plus mı geliyor?

OnePlus 3 Plus mı geliyor?

Henüz OnePlus 3 çıkalı zaten kısa bir süre geçse de, ünlü analistten OnePlus 3 P...
Kriz büyüyor! Huawei yaptırımına Facebook da katıldı

Kriz büyüyor! Huawei yaptırımına Facebook da katıldı

Facebook, yeni Huawei telefonlara daha önceki gibi önceden yüklenmiş olan Facebo...
İnterneti Ucuzlatacak Uydu Teslim Alındı

İnterneti Ucuzlatacak Uydu Teslim Alındı

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım, Kazakistan'daki Bayk...