Delta parçacığının bilinmeyen özelliğini buldu

   2026 Tarihli Haber
  Ekleyen : Yazar
  Yorum Yok

Avrupa Nükleer Araştırma Merkezindeki (CERN) Büyük İyon Çarpıştırıcısı Deneyi (ALICE) Grubu Üyesi Doç. Dr. Ayben Karasu Uysal, literatürdeki değerinden daha düşük kütleye sahip delta parçacığı keşfetti.

KTO Karatay Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Malzeme Bilimi ve Nanoteknoloji Bölümü Başkanı Doç. Dr. Ayben Karasu Uysal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Büyük İyon Çarpıştırıcısı’nda (LHC) protonların ve kurşun çekirdeklerinin ışık hızına çok yakın hızla çarpıştırıldığını söyledi.

LHC üzerindeki dedektör sistemlerinde çarpışma sonucu oluşan parçacıkların izlenip kaydedildiğini aktaran Uysal, bu çalışmalarda evrenin başlangıcındaki ortamı araştırdıklarını vurguladı.

Uysal, yaşanılan ortamda proton ve nötronların görüldüğünü belirterek, “Evrenin başlangıcına gittiğinizde hiç bilmediğiniz parçacıklar var. Hiç görmediğimiz ama standart modelin tahmin ettiği parçacıklar var. Eğer onları dedektörlerde görebilirsek o maddenin halini bulmuşuz demektir” dedi.

“Her yeni bilimsel çalışma bizi bir bilinmeyene götürdü”

Artı ve eksi yüklerin yan yana getirildiğinde birbirlerini yok ettiğini anlatan Uysal, şöyle devam etti:

“Çalışma da bu konunun ölçümleriyle alakalıydı. ‘Madde ve anti madde arasında fark var mıdır, asimetri var mıdır?’  bunu araştırıyorduk. Bizim çalışmamızla fizikte yeni soru alanları ortaya çıktı. Evrenin başlangıcında madde ve anti maddenin aynı miktarda ölçüldüğünü anladık. Her yeni bilimsel çalışma bizi bir bilinmeyene götürdü. Cevabı bulunan bir sürü şey de var. Yeni bir şey keşfediyoruz, o bizi yeni bir bilinmeyene yönlendiriyor. ALICE deneyinde bizi çok şaşırtan anti alfa çekirdeğini gördük.”

Uysal, anti alfa çekirdeğinin iki proton ve iki nötrondan oluştuğunu ifade ederek, “İçinde 4 parçacığı barındıran ağır bir çekirdek. ALICE grubu olarak tespit edildi. Benim özel olarak incelediğim parçacık ise delta parçacığıydı. Ömrü en kısa parçacıklardan bir tanesi, yaşam süresi 10 üzeri eksi 24 saniyedir. Bu bize şöyle bir öz güveni verdi, bizim kameramız böyle bir zamanı kaydedebiliyor. Bu parçacığı direkt ekranda göremiyoruz. Bunun için bilimsel teknikler geliştiriyoruz. Bilimsel teknikler sonucu bulgular bu parçacığa ait” diye konuştu.

Diğer Haberler

Türkiye'nin 8 milyon dolarlık bilgisayarı YTÜ'de

Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Teknoparkı'nda oluşturulan, saniyede 147 trilyo...

Biyonik göz ameliyatında Türk imzası

Türk bilim insanı Prof. Dr. Emin Özmert tarafından, az sayıda ülkede uygulanan b...

Yolcu, tuvalet sanıp acil çıkış kapısını açtı

Pakistan International Airlines'ın (PIA) Manchester'dan Islamabad'a seyahat edec...

Para karşılığında siber saldırı düzenliyorlar

Bilgi Güvenliği Derneği Başkanı Ahmet Hamdi Atalay, 14 Aralık'ta ".tr" uzantılı ...

10 Yılda 50 Bin Lira Harcayarak İlk Günkü Haline Dönüştürdü

Sivas'ta yaşayan Cihan Çiftçi (25), basası Hüseyin Çiftçi'nin (47) hayalleri ara...

"Gençler günde 4 saatlerini akıllı telefonlara harcıyor"

Startups.watch kurucusu Serkan Ünsal, "Her gün 16 milyon kişi en az bir kere mob...

NASA, Yaşama Elverişli Bir Gezegen Keşfetti

ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), dünyaya yaklaşık 100 ışık yılı mesafedeki b...

Gear VR artık Note 7 ile çalışmayacak!

Oculus, son yaşanan Galaxy Note 7 olaylarından sonra, Gear VR uygulamasında günc...

Samsung Exynos 7270 duyuruldu

Samsung kendi adına bir ilki gerçekleştirildi ve bugün yaptığı duyuruyla giyileb...

WhatsApp'a Reklamlar Geliyor

Geçtiğimiz ay Brian Acton'ın, hafta başında ise Jan Koum'un istifa etmesiyle, Wh...

Bilim adamlarının eğlenceli şovu başlıyor

Bilim adamlarının üzerinde çalıştıkları bilimsel konuları, seyirciye, kolay ve e...

Telefon Dolandırıcılarının Son Yöntemi Şaşırttı

Kendilerini polis, asker ya da savcı olarak tanıtarak telefonla kandırdıkları yu...

Fiat Chrysler ile Samsung Ortak mı Oluyor?

Fiat Chrysler CEO'sunun yaptığı açıklamalara paralel olarak, Fiat Chrysler ile S...

Düşman radarlarını "kör" edecek

ASELSAN tarafından özgün olarak geliştirilen, hedef ülke radarların karıştırılıp...

KOBİ'lere 'CERN ile büyüyün' çağrısı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanlık Özel Müşaviri ve CERN Türkiy...